Хайх:
Хэлээ сонгох:     Бүртгэлтэй бол нэвтрэх үгүй бол бүртгүүлэх
Мэдээ » Уран гэж юу вэ ?
Уран нь цацраг идэвхт элемент бөгөөд байгальд бага хэмжээгээр баяжигдсан байдлаар (цөөн тооны газар их хэмжээгээр, хэдэн сая нэгжээр орд үүсгэн) тохиолддог. Энэ нь энгийнээр хэлбэл газрын гүний устай холбоотой, мөн газрын гадаргууд сэвсгэр хурдасанд болон уулын чулуулагт үүсдэг байна. Уран болон байгалийн цацрагжилт нь хаа сайгүй тохиолдох түгээмэл зүйл юм. Гэвч ураны үйлдвэрийн ач холбогдолтой хуримтлал буюу ураны ордын 15 орчим төрөл бий. Үүнээс элсэн чулууны төрлийн орд, Үл нийцлэгтэй холбоотой ураны ордууд, кварц-гартаамын төрлийн конгломератын ураны ордууд, Вулканик агуулагдах  ураны ордууд нь Монгол оронд тогтоогдох хэтийн төлөвтэй байдаг байна. 
1789 онд өнөөгийн Чех улсын нутагт орших Joachims хэмээх мөнгөний уурхайд Германы химич Мартин Клапрот (М.Г.Клапротом) нь ураныг анх нээсэн байна.  1896 онд Францын физикч болон химич Склодовска-Сурае (А.Беккерель 1896 он) нь ураны цацраг идэвхт шинж чанартай болохыг илрүүлсэн ажээ.
Ураны хольцгүй хэлбэр нь мөнгөлөг өнгөтэй, уран нь хар тугалгаас бараг хоёр дахин хүнд металл юм. Түүний атомын дугаар нь 92, энэ нь байгальд тохиолдох хүнд элемент болдог. Байгальд ураны атомын хэд хэдэн изотопууд оршин тогтох төдийгүй гол төлөв уран-238, уран-235, болон маш бага хэмжээгээр уран-234 изотоп байна. (изотопууд нь элементийн цөм дахь протоны зарим тооноос хамаарч ялгаатай хэлбэр төрхтэй боловч мөн нейтроны тоогоор ялгаатай). Байгалийн ураны ердийн дээжид, хамгийн их хувийг (ураны нийт массын 99.27%) бүрдүүлэн тогтох изотоп нь уран-238 юм. Уран-235 изотоп нь нийт массын ойролцоогоор 0.72%-ийг бүрдүүлдэг ба маш бага хувийг (нийт массын 0.0055%) уран-234 изотоп эзэлдэг.
Ураны торийгийн 350 гаруй эрдэс байдаг ба сүүлийн үеийн судалгаагаар ураны агуулга 88.15% (уранинит буюу настуран)-аас 0.01% (stornesite-Y) хүртэл агуулгатай нийт ураны 249н эрдэс бий гэж үзэж байна.

Ураны Ерөнхий үзүүлэлт


Нэр, тэмдэг, дугаар    Уран, U, 92
элементийн категор    актинид
бүлэг, орчил, блок    n/a, 7, f
стандарт атомын жин    238.02891(3) гр мол−1
электроны хэлбэр    [Rn] 5f3 6d1 7s2
электрон бүрхүүл    2, 8, 18, 32, 21, 9, 2 (зураг)
Физикийн шинж чанарууд   фаз    хатуу
хувийн жин (нягт)    19.1 гр см3
шингэний нягт at m.p.    17.3 гр см−3
хайгалх үзүүлэлт    1405.3K, °F 1132.2°C, 2070
буцлах үзүүлэлт    4404K,  4131°C, 7468 °F
хайлшны дулаан    9.14 кДж•молекул−1
ууршилтын дулаан    417.1 кДж•молекул−1
дулааны багтаамж    (25 °C) 27.665 жоульмолекул−1•K−1
Даралттай уур
P/Pa    1    10    100    1 k    10 k    100 k
at T/K    2325    2564    2859    3234    3727    4402
Атомын шинж чанарууд
Исэлдэл    6, 5, 4, 3[1] ( идэвхгүй үндсэн исэл)
сөрөг электрон    1.38 (Pauling scale)
ионжуулсан электрон    1st: 597.6 кДж•молекул−1
2nd: 1420 кДж•молекул−1
атомын радиус    156 pm
ковалентын радиус    196±7 pm
Ван-дер Воолсын радиус    186 pm
Бусад үзүүлэлтүүд
талстын бүтэц    жишүү дөрвөлжин
соронзон чанар    пара-соронзон
цахилгаан эсэргүүцэл    (0 °C) 0.280 µΩ•m
дулаан дамжуулах    (300 K) 27.5 W•m−1•K−1
дулаан нэмэгдүүлэх    (25 °C) 13.9 µm•m−1•K−1
дууны хурд (нарийн саваа хэлбэрт)    (20 °C) 3155 m/s
бага модуль    208 GPa
огтлолын модуль    111 GPa
Bulk modulus    100 GPa
пуассоны интеграл    0.23
CAS бүртгэлийн дугаар    7440-61-1

 

infomine.mn

Уншсан тоо: 249   |   Нийт сэтгэгдэл: 0
Сэтгэгдэл бичих
[ Бусад смайл ]
Сэтгэгдлүүд
Ангиллууд
Сүүлд нэмэгдсэн
Сүүлд нэмэгдсэн   Их уншсан
Танд ямар чулуу ээлтэй вэ?....

Филиппинийн тэр-гүүн хатагтай Имелда Маркосын алмазан бөгж худалдаанд орсон байна. Тэнд үнэт чулууны зах зээлд Азийн худалдан авагчид тэргүүлэх хандлагатай болсныг зарим......

Уран нь цацраг идэвхт элемент бөгөөд байгальд бага хэмжээгээр баяжигдсан байдлаар (цөөн тооны газар их хэмжээгээр, хэдэн сая нэгжээр орд үүсгэн) тохиолддог. Энэ нь энгийнээр хэлбэл газрын гүний устай холбоотой, мөн газрын гадаргууд сэвсгэр хурдасанд болон уулын чулуулагт үүсдэг байна. Уран болон байгалийн цацрагжилт нь хаа сайгүй тохиолдох түгээмэл зүйл юм. Гэвч ураны үйлдвэрийн ач холбогдолтой хуримтлал буюу ураны...

Жил бүрийн 9-р сард болдог чулуу цуглуулагчид, палеонтологичидийн нүсэр том үзэсгэлэн Колорадод болдог. Энэ нь АНУ-д болдог 2 дахь том үзэсгэлэн юм. Энд тавигдсан үзмэрүүдээс доор харуулав.....

Албан ёсоор тогтоогдсон ураны нөөцөөрөө Австрали улс дэлхийд тэргүүлдэг. Тус улс 700 мянган тонн ураныг килограмм тус бүрийг 80 ам.доллараар олборлох боломжтой аж. Мөн Канад улс 300 гаруй мянган тонн уран олборлох боломжоороо дэлхийд тогтоогдсон нийт нөөцийн 14 хувийг эзэлдэг.

Монгол орон ашигт малтмалаар баялаг гэдэг. Гэхдээ яг хэдэн төрлийн ашиг байдгийг нь тэр бүр мэддэггүй....

Монголчуудыг гадаад ертөнцөд таниулахад Чингис хаанаас дутуугүй үүрэг гүйцэтгэж байгаа зүйл бол манай зэс юм. Эртнээс энэ зэсийг монголчууд Есөн эрдэнийн нэг хэмээн тооцсоор....

Тухайн материалыг баялаг гэж ангилаагүй байсан ч гэсэн ямар нэгэн байдлаар хүмүүсийн хэрэглээнд хэрэглэх боломжтой л бол аль ч төрлийн материалыг баялаг хэмээн нэрлэж болно.

Чөлөөт нэвтэрхий толь, Википедиагаас

Википедиа

Уул Уурхайн Бирж Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдана.