Монгол Улсыг хөгжүүлэх сангийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах төсөл буюу төсвийн тодотголын хоёрдугаар хэлэлцүүлгийг өчигдөр Төсвийн байнгын хороогоор хийлээ. Завхан, Говь-Алтай аймгаас сонгогдсон УИХ-ын таван гишүүн дээрх аймгуудад цахилгаан дамжуулах шугам барихад 3.8 тэрбум төгрөг шаардлагатай гэсэн санал оруулжээ.

Цахилгааны эх үүсвэрийг нь бариагүй байхад дамжуулах шугамыг барина гэж буй тэдний саналд гишүүд эргэлзэв. Учир нь Тайширын усан цахилгаан станц /УЦС/-тай  холбоотой гашуун туршлага байдаг аж. Уг УЦС-ыг барьж дуусах үед цахилгаан дамжуулах шугамууд нь бэлэн байх ёстой гэж тухайн үеийн УИХ-ын гишүүд үзжээ. Ингээд 20 тэрбум төгрөгөөр цахилгаан дамжуулах шугам барьсан юм байна. Хэдэн жилийн дараа Тайширын УЦС ч баригдаж дуусчээ.

Гэтэл усан санг нь дүүргэх хангалттай ус байдаггүй. Үүнээс болоод уг станц одоо болтол ажиллахгүй байгаа. Техник, эдийн засгийн үндэслэлд усны түвшнээс хамаараад хэзээ ашиглалтад орох нь тодорхой болохыг заасан ч гишүүд түүнийг анзаараагүй гэнэ. Ингээд түрүүлээд барьчихсан шугамууд нь эхнээсээ тоногдоод 20 тэрбум төгрөгийг салхинд хийсгэсэнтэй адил болж буй аж. Энэ  түүхийг давтмааргүй байгаа учир эхлээд эх үүсвэрийг нь барих ёстой гэж Эрдэс баялаг, эрчим хүчний сайд Д.Зоригт, мөн гишүүн Ч.Улаан нар тайлбарлав. Цахилгааны эх үүсвэр барихад хоёр жил шаардагддаг гэнэ. Тиймээс Засгийн газар  дээрх мөнгийг 2010 оны төсөвт тусгая гэж буй аж. Харин Завхан, Говь-Алтайгаас сонгогдсон эрхмүүд дараа жил төсөвт тэр хөрөнгийг тусгаж өгнө гэдэгт итгэхгүй байгаагаа хэлэв.

Д.Балдан-Очир, Ж.Энхбаяр, Ц.Дашдорж нар “Эхлээд цахилгаан дамжуулах шугамыг нь төр бариад өгчих. Эх үүсвэрийг нь хувийн хэвшлийнхэн барина. Тэднийг бид дэмжих ёстой” хэмээн зөрүүдлэв. Өмнөх туршлага ярьж, шат дарааллыг сануулсан заримд нь тэд бүр гоморхож, “Өөрсдийнхөө асуудлыг болохоор дэмжээд л байдаг юм билээ” гэсэн юм.

Манай улсын 21 аймгаас одоо Завхан, Говь-Алтай   л эрчим хүчний эх үүсвэргүй байгаа аж. Эдгээр аймгийг дизель станцаар аргацаадаг. Үүнд нь зориулж төсвөөс жилд 10 тэрбум төгрөг зарцуулдаг аж. “3.8 тэрбум төгрөгөөр цахилгаан дамжуулах шугамыг нь бариад өгчихвөл энэ мөнгийг ч хэмнэнэ” хэмээн Ж.Энхбаяр ухууллаа. Дээрх хоёр аймгийг хэрхэн эрчим хүчний эх үүсвэртэй болгох талаар эрдэмтэн судлаачид Хөвсгөл-Могойн гол, Баянхонгор-Баянтээлийн нүүрсний уурхай, Түргэний УЦС-Тайширын УЦС-аас гэсэн гурван хувилбар боловсруулсан юм байна.

Эдгээрээс Могойн голд эх үүсвэр бариад тэндээсээ Завхан, Говь-Алтай руу цахилгаан дамжуулах шугам татахыг хамгийн боломжтой нь гэж   үзсэн аж. Тэнд эрчим хүчний эх үүсвэр барих техник, эдийн засгийн үндэслэлийг боловсруулчихсан, ЭБЭХЯ-ны Шинжлэх ухаан, техникийн зөвлөлөөр оруулж шалгуулах гэж буй юм байна.

Хэсэг маргасны эцэст Байнгын хорооны дарга Ч.Хүрэлбаатар “Эх үүсвэргүй байхад шугам байгаад ч иргэдийн гэрт цахилгаан очихгүй. Тиймээс 3.8 тэрбум төгрөгийг чинь Могойн голд эрчим хүчний эх үүсвэр барихад зориулж тусгавал яасан юм” гэлээ. Санал оруулсан гишүүд ч дэмжлээ. Ингээд “Могойн голд цахилгааны эх үүсвэр барих техник, эдийн засгийн үндэслэл, Тэлмэн, Могойн голын цахилгаан дамжуулах шугам, дэд станцад зориулж 3.8 тэрбум төгрөг төсөвлөх” гэсэн   томъёоллоор санал хурааж олонх дэмжив. Зүтгүүлсэн саналаа дэмжүүлсэн   гишүүд санаа нь амраад гарч одлоо.